Mieszko I był wikingiem

PAP | dodano: 2014-01-11 (20:58) 41 opinii PAP Mieszko wiking (fot. wikipedia/Eastnews/spl)
  A A A
Przodkowie Mieszka I pochodzili ze Skandynawii, a do Wielkopolski dotarli z Rusi Kijowskiej - pisze Zdzisław Skrok w niedawno wydanej książce "Czy wikingowie stworzyli Polskę?".

X wiek to czas ekspansji wikingów w Europie - ich wyprawy docierały nawet do basenu Morza Śródziemnego i Bizancjum. Nie zawsze były to wyłącznie ekspedycje łupieżcze - w Anglii, Irlandii, Normandii, a nawet na Sycylii Normanowie pozostali na dłużej, przyczyniając się do tworzenia państwowych struktur.

"Wikingowie w X wieku tworzyli najbardziej twórczą i dynamiczną populację w Europie. Byli niedościgłymi żeglarzami, konstruktorami okrętów, również twórcami lub inicjatorami powstawania państw" - pisze Skrok. Na Rusi na czele powstającego państwa stanęli Rurykowicze - przedsiębiorczy ród, który przybył ze Skandynawii. Skrok uważa, że podobny proces - przyspieszenie kształtowania się państwa z samodzielnych plemion dzięki pojawieniu się wikingów - mógł mieć miejsce w Polsce.

Zdaniem historyka wiele przemawia za tym, że wikingowie, którzy osiedli się w Wielkopolsce i których potomkiem był Mieszko I, przybyli z Rusi Kijowskiej. Historyk i archeolog uważa, że w okolicach Gniezna znalazła schronienie część wikingów przybyłych na ziemie słowiańskie razem z ruskimi Rurykowiczami. Tamtejszy kronikarz Nestor w "Powieści dorocznej" pisze m.in. o wygnaniu kijowskiej linii Normanów z "rodu Dira i Askolda", którzy próbowali usamodzielnić się wobec silniejszego ośrodka władzy w Nowogrodzie. Zdaniem Skroka wygnani, wraz z silną drużyną, ruszyli na zachód, aby szukać dla siebie nowych siedzib. Stało się to według Nestora w roku 944, czyli na krótko przed ogromnym przyspieszeniem rozwoju państwowości w Wielkopolsce.


Pewnym tropem może być nazwa "Polanie". Główne źródło naszej wiedzy na temat słowiańskich plemion żyjących w X wieku na wschód od Odry jest spis Geografa Bawarskiego z 845 roku. Wymienia on wiele plemion m.in. Wolinian, Dziadoszan, Ślężan, Opolan, Golęszyców i Wiślan, nie podaje jednak nazwy Polan. Tymczasem w wielu źródłach poświadczone jest istnienie słowiańskiego plemienia o takiej nazwie w okolicach Kijowa; więcej - w "Powieści dorocznej" można znaleźć sugestie, że kijowscy Waregowie używali tej nazwy w odniesieniu do samych siebie. Taka adaptacja miejscowej nazwy była w interesie sprawujących władzę wikingów, którzy nie mieli interesu w akcentowaniu swego obcego pochodzenia i szybko się asymilowali z podbitą przez siebie ludnością. Skrok uważa, że normańscy protoplaści Piastów zabrali ze sobą z Rusi Kijowskiej nazwę "Polanie".

Okolice Poznania i Gniezna pod wieloma względami mogły być idealną siedzibą Waregów. Miały dobre połączenie z Bałtykiem nurtami Warty i Odry, lokalizacja pozwalała też zapewne utrzymywać kontakt z pomorskimi siedzibami Normanów, takimi jak Wolin. Dowody na obecność wikingów w Wielkopolsce można znaleźć m.in. w Lednicy, która, zdaniem Skroka, była pierwszą faktorią nowych władców, normańską broń znajdowano w znaczących ilościach na wielu wielkopolskich stanowiskach m.in. na Ostrowie Lednickim, w Kaldusie koło Chełmna nad Wisłą.

Sama obecność normandzkiej broni i grobów o niczym jednak nie przesądza. Przyjmuje się, że wikingowie służyli jako najemnicy w wojsku pierwszych Piastów, podobnie jak w wielu innych ówczesnych armiach europejskich. Skrok szuka jednak innych dowodów ekspansji - w latach 60. i 70. X wieku zniszczono większość grodów w Wielkopolsce, na Kujawach i zachodnim Mazowszu, a w ich miejsce najwyraźniej według z góry założonego planu, zbudowano nowe warownie. Wszystkie nowe twierdze budowane były w charakterystycznej, nieznanej wcześniej na tych terenach technice, podobne do duńskiej warowni Trelleborg.


Tajemniczy manuskrypt z Watykanu

Zdaniem Skroka prawdziwe imię Mieszka I poznajemy z zagadkowego watykańskiego dokumentu "Dagome Iudex", w którym Mieszko I powierza swoje państwo w opiekę Stolicy Apostolskiej. Dla badaczy nie jest jasne co znaczy słowo "Dagome", uznawano, że jest to po prostu pomyłka skryby. Skrok uważa natomiast, że nie jest to żadna pomyłka, tylko prawdziwe, normańskie imię władcy, który w polskiej historii zapisał się jako Mieszko. Za tezą o skandynawskim pochodzeniu naszego księcia przemawia fakt bliskich koligacji dynastycznych Mieszka I z rodami normańskimi. Jego córka, księżniczka Świętosława wyszła za mąż w 983 roku za króla szwedzkiego Eryka Zwycięskiego (po jego śmierci wyszła drugi raz za mąż za króla Danii Swena Widłobrodego, była matką Kanuta Wielkiego, króla Danii i Anglii).

Pamięć o normańskich korzeniach dynastii mogła się zachować przez długi czas. Wincenty Kadłubek w swojej "Kronice" twierdzi, że Polacy pochodzą od Wandalów, co przypisywano fantazji kronikarza. Skrok zauważa jednak, że w tym czasie słowo "Wandalowie" nie było precyzyjne i często odnosiło się po prostu do germańskich kolonizatorów ze Skandynawii. Podobnie można zinterpretować napis, jaki Kazimierz Wielki kazał wykuć na nagrobku Bolesława Chrobrego: „Król Gotów i Polaków” (germańskie plemiona Gotów kolonizowały Europę na kilka wieków przed wikingami, ale także przybyły ze Skandynawii).

Skrok twierdząc, że dawni polscy historycy i archeolodzy z PRL-u, opierali się przed zaakceptowaniem dowodów na udział wikingów w tworzeniu zrębów polskiej państwowości. Aby udowodnić piastowski rodowód Ziem Odzyskanych (Pomorze, Wielkopolska) twierdzili, że Mieszko I był Słowianinem, a Germanów i Normanów nigdy na tych ziemiach nie było. Chodziło też o rozprawienie się z propagandą III Rzeszy, szukającej z kolei na siłę dowodów na pradawną obecność plemion germańskich na tych terenach. Skrok, powołując się na współczesne badania europejskich genetyków, wykazuje, że Polacy mogą się czuć w podobnym stopniu spadkobiercami wikingów, co współcześni Niemcy spadkobiercami Słowian - obie te nacje mają w sobie mieszankę bardzo różnych genów.

To nie pierwsza teoria na temat pochodzenia pierwszych Piastów, jaka pojawiła się w ostatnim czasie. Na początku 2013 roku Przemysław Urbańczyk w książce "Mieszko I Tajemniczy" dowodzi, że Piastowie wywodzili się z królewskiej dynastii Mojmirowiczów, twórców potężnego w IX wieku słowiańskiego państwa Wielkiej Morawy. Największą potęgę państwo to osiągnęło w IX wieku, za panowanie Świętopełka Wielkiego. Zdaniem Urbańczyka to jeden z jego synów, po rozpadzie Wielkiej Morawy i inwazji Madziarów na te ziemie, miał przenieść się do Wielkopolski i zainicjować powstanie nowego państwa - Polski.

Książka "Czy wikingowie stworzyli Polskę?" Zdzisława Skroka ukazała się nakładem wydawnictwa Iskry. (PAP)

aszw/ ls/

Polub odkrywcy.pl na Facebooku

Wydanie internetowe: PAP

oceń
tak 24 48.98%
nie 25 51.02%

Podziel się



Opinie (41)

Pozostało znaków: 4000

REGULAMIN

17
3
~ihuih 2014-01-13 (12:07) 3 lata 4 miesiące 15 dni 19 godzin i 42 minuty temu

Słabe, bardzo słabe argumenty. Dagobert nie jest imieniem skandynawskim a germańskim (frankijskim konkretnie), żaden wiking nie nosił takiego imienia. Po drugie każdy szanujący się ród skandynawski podkreślał swoje boskie koneksje (pochodzenie przodków od Odyna) oraz tradycje wojenne, Piastowie podobnie jak i Przemyślidzi podkreślali pochodzenie z ludu (Piastowie od Piasta Kołodzieja, Przemyślidzie od Przemysła Oracza). Bredzenie o Wandalach i Gotach to zupełnie inna bajka. Istnieją poważne przesłanki pozwalająca sądzić, że jakaś cześć plemion germańskich (być może nawet spora) podczas wędrówek ludów nie opuściła terenów obecnej Polski, a została mieszając się z napływającą z terenów Ukrainy ludnością słowiańską. Świadczą za tym badania genetyczne, pozostałości nazw geograficznych i innych np. wandalska Vistula/Wisła i gocki meki/miecz. Stąd tez taka a nie inna tytulatura panów na tej ziemi, z Skandynawami na tym etapie historii niewiele miało to wspólnego.

odpowiedz

pokaż 4 ukryte odpowiedzi

17
0
~gosc 2014-01-19 (01:37) 3 lata 4 miesiące 10 dni 6 godzin i 12 minut temu

A polowa Niemcow to Slowianie tylko zapomnieli.....a raczej kazali ich przodkom zapomniec

odpowiedz

pokaż 2 ukryte odpowiedzi

3
0
~adam z pokoju 208 2014-05-21 (11:58) 3 lata 7 dni 19 godzin i 51 minut temu

bzdury... wszyscy wiedzą, że pochodzimy od MIRMIŁA, KAJKA I KOKOSZA. Niemcy zaś, od Zbójcerzy.

odpowiedz

4
3
~Ergo Sum 2014-02-17 (23:35) 3 lata 3 miesiące 11 dni 8 godzin i 14 minut temu

Myślałam, że poważne wydawnictwa nie będą publikowały książek, zawierających bełkot obalony kilkadziesiąt lat wcześniej. Niestety takie szmiry pojawiają się co jakiś czas - a żenujące portale głośno o tym piszą jako o odkryciach - bo oczywiście redaktorzy na ten temat mają wiedzę ZEORWĄ

odpowiedz

pokaż 1 ukrytą odpowiedź

2
0
~Verus Polonus 2014-05-21 (11:20) 3 lata 7 dni 20 godzin i 29 minut temu

Kolejna próba odgrzania absurdalnego pomysłu.

odpowiedz

0
1
~Pyjo3 2014-05-20 (20:56) 3 lata 8 dni 10 godzin i 53 minuty temu

a czy to nie Mieszko I niby tak się nazywał nie kazał wymordować 50% populacji?

odpowiedz

3
1
~Świętopełk z Ełku 2014-05-18 (15:11) 3 lata 10 dni 16 godzin i 38 minut temu

"Grzegorz Brzęczyszczykiewicz, powiat Łękołody !!!" Kuź...a, co za "byzydury"... Niech tylko jakiś Wiking ze skandynawii spróbuje wymówić nazwy plemion: Dziadoszanie, Golęszyce itp... Stawiam pięciopak jeśli język nie zwinie mu się w trąbkę !!!

odpowiedz

8
3
~nan 2014-01-13 (07:42) 3 lata 4 miesiące 16 dni i 7 minut temu

To Nienacki miał rację! Dago pochodził z rodu olbrzymów i był synem Bozy, wychowywała go piękna Zely. Popadł w chorobę zwaną żądzą czynów i założył państwo polskie. Ech ci niedouczeni naukowcy:)

odpowiedz

pokaż 1 ukrytą odpowiedź

0
0
~he he 2014-05-18 (14:24) 3 lata 10 dni 17 godzin i 25 minut temu

Jaka bzdura.Wmawia nam sie ze nasz pierwszy władca był potomkiem złodziei i bandytów którzy nic innego nie umieli tylko okradac słabszych.A najchetniej te osady gdzie akutat nie było mężczyzn.Bo gdzie stosunek był 1:1 to huzia na statek i uciekać,tacy to byli fajterzy...Wiking słowo w średniowieczu oznaczające morskiego złodzieja i bandyte równoznaczne z nazwa lądową dla bandziorów i tępoty-wandal.

odpowiedz

8
27
~Meir Gold 2014-01-13 (20:59) 3 lata 4 miesiące 15 dni 10 godzin i 50 minut temu

Mieszko I Pusty był Wikingiem, "Koszmarny Karolek" Wojtyła - Żydem...Nihil novi sub sole...

odpowiedz

pokaż 2 ukryte odpowiedzi

4
3
~antyglob 2014-02-12 (13:55) 3 lata 3 miesiące 16 dni 17 godzin i 54 minuty temu

Słowianie? z Iranu poprzez Kaukaz do Polski.

odpowiedz

pokaż 1 ukrytą odpowiedź

5
1
~premysław 2014-02-25 (21:36) 3 lata 3 miesiące 3 dni 10 godzin i 13 minut temu

Czarna żydowska władza katolicka,a jak wygląda państwo a Lech od 1200 lat dyskryminują Słowian co swoje pismo i język mieli ,banda zydo katolicka,dos,dziady z piasków pustyni.

odpowiedz

38
5
~Polak 2014-01-13 (00:05) 3 lata 4 miesiące 16 dni 7 godzin i 44 minuty temu

Słyszysz merkel, oddawaj ziemie pomiędzy Odrą i Łabą bo one nasze polskie były.

odpowiedz

pokaż 2 ukryte odpowiedzi

2
3
~Gosc 2014-01-19 (01:43) 3 lata 4 miesiące 10 dni 6 godzin i 6 minut temu

A podobno Papiez nie jest Rzymianinem ani nawet Italikiem tylko Amerykaninem /Poludniowym/ ;-)

odpowiedz

14
5
~dsfgdsdfdfas 2014-01-13 (05:09) 3 lata 4 miesiące 16 dni 2 godziny i 40 minut temu

Jesli juz tak dociekamy - to na dobra sprawe Wislanie czy inne plemiona wymieniane sa pochodnymi "Ruskich"(w sensie mieszkancow Rusi, a obecnie Rosji). Dlaczego? Bo naplyw "imigrantow" na te ziemie zaczal sie duzo wczesniej niz za czasow Mieszka - upadek Imperium Rzymskiego, co wie zapewne prawie kazde dziecko po szkole podstawowej w Europie, czy stanach byl swiadkiem migracji wielu ludow - tak naprawde Germanie za czasow Mieszka byli wczesniejszymi Slowianami, bo mieszkancy tych terenow m.in. jako Wandalowie zdemolowali Rzym. Podsumowujac ten skrot - to biorac pod uwage tezy sprzed istnienia imperium rzymskiego o wielkich wedrowkach w praktyce kazda nacja ma duza mieszanke genow, zreszta widac to niemalze w kazdym panstwie obecnie. Nie sa to moze roznice(lata rozwoju) w rodzaju "czarny-bialy" czy tez hitlerowskich ale sa widoczne w DNA, w praktyce prawie nie ma czegos takiego jak "czysta rasa", choc znalazlo to podatny grunt u niewyksztalconych i* ktorzy zapisywali sie do hitlerowkich bojowek,..

odpowiedz

pokaż 2 ukryte odpowiedzi

7
2
~nowak 2014-01-18 (12:01) 3 lata 4 miesiące 10 dni 19 godzin i 48 minut temu

Lipa, Książka podpiera się argumentami obalonymi juz kilkadziesiąt lat temu przez takie znakomitości jak ś.p. Gerard Labuda. Temat Dagome Iudex wałkowany juz był setki razy a autor książki nie wymyślił nic nowego (wnioskuje po tej notce, książki nie czytałem). Do tego autor recenzji, człowiek podejrzewam nie zainteresowany tematem, strzela tekstem, że ta teoria to nie jest pierwszą, "które się pojawiły" :) Terorie te szanowny aszw/ ls/ "pojawiają" się od ponad stu lat.

odpowiedz

17
3
~Halszka 2014-01-13 (08:32) 3 lata 4 miesiące 15 dni 23 godziny i 17 minut temu

Baju, baju, nie będziesz w raju. Takie bajeczki krążą po Polsce od ponad 100 lat. Prawdą jest, że Piastowie zatrudniali najemników w swej drużynie, w tym Wikingów, ale w przeciwieństwie do Rusi (gdzie Wikingowie dokonali w Nowogrodzie zamachu stanu nie chcąc się dogadywać z miejscową starszyzną, która miała kłopoty ze sprawnym ustaleniem jednolitego zdania) - polański książę trzymał drużynników twardą ręką w pewnej odległości od siebie. Pierwszy książę polański nie był wprawdzie oraczem czy kołodziejem (to legendy wędrowne, przypisywane różnym władcom), ale wywodził się z miejscowych możnowładców, być może z Giecza. Jakieś kontakty z Wielką Morawą były, ale niekoniecznie takie, że to książęta wielkomorawscy organizowali państwo Słowianom, a np. takie, że zbiegowie z Morawy przyjęli służbę u księcia Polan. Pogląd, że Słowianie to plemię bierne i niezdolne do stworzenia trwałego państwa ma długą tradycję, przynajmniej XIX-wieczną. W tym czasie Słowian było wprawdzie dużo, ale wszyscy pod obcym panowaniem (nawet w Rosji formalnie panowali Romanowowie, a faktycznie potomkowie carycy Katarzyny - niemieckiej księżniczki, co do słowiańskości Rusi Moskiewskiej wyrażano wówczas spore wątpliwości. Można zrozumieć, że uczonym, pochodzącym z "lepszych" w ich mniemaniu okolic Polski trudno zaakceptować fakt, że Polska "wybuchła" między Gnieznem a Poznaniem, a nie w Krakowie czy Warszawie. To już wolą jakiegoś Wikinga "na tronie".

odpowiedz

pokaż 2 ukryte odpowiedzi

14
12
~mar 2014-01-14 (20:25) 3 lata 4 miesiące 14 dni 11 godzin i 24 minuty temu

W sumie to się zgadzam, Polak pasuje do wikinga: pijak, awanturnik, wojak, kłamca i podróżnik;P

odpowiedz

pokaż 1 ukrytą odpowiedź

5
15
~witali 2014-01-13 (20:47) 3 lata 4 miesiące 15 dni 11 godzin i 2 minuty temu

kurcze jesteśmy ruskimi? hahahahahaha

odpowiedz

13
4
~mkk 2014-01-13 (09:54) 3 lata 4 miesiące 15 dni 21 godzin i 55 minut temu

Tak, a Kopernik była kobietą! I Skłodowska-Curie też!

odpowiedz