Krzeszów – klasztor zamieniony na obóz

Odkrywca.pl | dodano: 2013-12-24 (10:34) 1 opinia Odkrywca.pl Krzeszów – klasztor zamieniony na obóz (fot. Odkrywca.pl)
  A A A
Pytając o wojenną przeszłość krzeszowskiego kompleksu klasztornego, jednym tchem wymienia się składowanie w nim słynnej „Berlinki” – 505 specjalnie zabezpieczonych skrzyń z najcenniejszymi zbiorami muzycznymi, rękopiśmiennymi i graficznymi Preussische Staatsbibliothek z Berlina, które przewieziono do Grüssau z pierwotnego miejsca ukrycia – zamku Fürstenstein (Książ) koło Wałbrzycha. To miało miejsce w 1944 roku, choć wrocławskie archiwalia miejskie dostarczono do Krzeszowa już jesienią 1943 roku. Dwa lata wcześniej, bo jesienią 1941 roku, zaczęły zjeżdżać do klasztoru pierwsze grupy Żydów, kierowanych tam przez gestapo z Breslau. W klasztorze zorganizowano dla nich obóz przejściowy. Okazuje się, że nie był to pierwszy z obozów. O jeszcze wcześniejszym, historia do tej pory milczała…

W miesiąc po wybuchu II wojny światowej, 7 X 1939 roku, Hitler podjął istotne kroki wobec ludności niemieckiej zamieszkałej za granicą. W Berlinie opublikowano dokument „Dekret Führera i kanclerza Rzeszy o umocnieniu niemieckości”. Stanowił on podstawę prawną do sprowadzenia do Rzeszy ludności pochodzenia niemieckiego, nie posiadającej obywatelstwa, zamieszkałej poza granicami Rzeszy. Dało to początek zakrojonej na szeroką skalę akcji wysiedleńczo-kolonializacyjnej pod nazwą „Heim ins Reich” (powrotu do Rzeszy, powrotu do domu). Dekret Hitlera wymieniał Niemców mieszkających w krajach nadbałtyckich, Rosji i Rumunii. Północną część tej ostatniej stanowiła kraina zwana Bukowiną.

Cóż to za kraina? W XVIII wieku tak zaczęto nazywać obszar leżący na południowo-zachodnich kresach Rzeczypospolitej, za Czeremoszem, a pomiędzy Karpatami Wschodnimi (od zachodu) i środkowym Dniestrem (od wschodu). W tym znaczeniu posługiwano się określeniem Bukowina do czasu zajęcia jej przez Austrię w Küczük Kajnardży w 1774 roku. Na mocy tego układu Austria otrzymała Bukowinę. Wojska austriackie wkroczyły do niej rok później. Na mocy tejże aneksji, Austriacy wytyczyli granice Bukowiny podczas kilkunastoletnich rządów wojskowych, a potem wcielono ją do Galicji, jako jeden z jej najsłabiej zaludnionych powiatów o powierzchni ok. 10 500 km kw. W roku 1849 Bukowinę odłączono od Galicji. Utworzono z niej odrębny kraj koronny z własnym rządem i sejmem, ale nadal powiązany z galicyjskimi strukturami sądowniczymi i prokuratorskimi. Odtąd Bukowinę urzędowo nazywano księstwem.

Ten stan rzeczy pozostawał do końca I wojny światowej, po której traktat wersalski, m.in. za sprawą bukowińskich Polaków, oddał Bukowinę wraz z Besarabią (dzisiejszą Mołdawią) Rumunom, którzy połączywszy wszystkie swoje ziemie w jedną całość, nazwali państwo Wielką Rumunią. Bukowina funkcjonowała w dotychczasowym kształcie w ramach państwa rumuńskiego aż do 1940 roku. Była wielonarodowościową mieszaniną kultur i obyczajów. Większość ludności bukowińskiej posiadała obywatelstwo rumuńskie i pochodziła częstokroć z rodzin mieszanych – Polacy, Ukraińcy, Niemcy, Słowacy, Rumuni. Mieszanina języków była tam na porządku dziennym.

W ściśle tajnym protokole, podpisanego 23 VIII 1939 roku w Moskwie paktu Ribbentrop-Mołotow – jak wiemy – była mowa o Polsce i „rozgraniczeniu interesów Niemiec i ZSRR mniej więcej wzdłuż linii Narwii, Sanu i Wisły na obszarze państwa polskiego” (w pkt. I). Jednakże pkt. III tegoż tajnego dokumentu traktował o Europie Południowo-Wschodniej, gdzie „strona radziecka podkreśla swoje zainteresowanie Besarabią. Ze strony niemieckiej stwierdza się zupełnie désintéressement [brak zainteresowania] odnośnie tego terytorium”. Co ciekawe, nigdzie w tajnym dokumencie nie było mowy o sąsiedniej Bukowinie. Nie było o niej mowy również w tzw. II pakcie Ribbentrop-Mołotow – już po kapitulacji Warszawy –zawartym 28 IX 1939 roku. Ten jedynie porządkował strefy wpływów w okupowanej Polsce.

Jednakże Związek Radziecki już 28 VI 1940 roku zajął nie tylko teren Besarabii. Działając metodą faktów dokonanych, niespodziewanie wkroczył zbrojnie również na północną Bukowinę. Włączył ją do Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej, jako czerniowiecki obwód administracyjny. Dla zamieszkałej tam ludności nastąpiła tzw. pierwsza okupacja radziecka, trwająca aż do napaści Niemiec na ZSRR 22 VI 1941 roku, kiedy to Rosjanie wycofali się z Bukowiny.

Polub odkrywcy.pl na Facebooku

1 2 3 4 5 z 5

Wydanie internetowe: Odkrywca.pl

oceń
tak 1 100%
nie 0 0%

Podziel się



Opinie (1)

Pozostało znaków: 4000

REGULAMIN

0
0
~rydzio 2013-12-24 (16:01) 11 miesięcy 27 dni 8 godzin i 52 minuty temu

Teraz autor powinien odnaleźć następnych lokatorów, którzy tak oburzyli dr Frienbrantza i również opisać ich sielankowe wspomnienia.

odpowiedz