Staropolskie tortury – inne niż wszędzie?
wp.pl | dodano: 2011-10-28 (16:25) 18 opinii A A A
W dawnych czasach torturowanie ludzi w celu wydobycia z nich zeznań było chlebem powszednim. Okrutne praktyki nikogo nie dziwiły ani nie oburzały. W tej materii także Polacy nie mają być z czego dumni – mimo iż Rzeczpospolita Obojga Narodów była krajem względnie liberalnym i teoretycznie demokratycznym, to jednak tortury istniały. Choć pod pewnymi względami miały nieco inny charakter niż, na przykład, bezwzględne praktyki hiszpańskie.
Łoże tortur, którym rozciągano boleśnie ciało skazańca. źródło: Wikipedia/Lokilech (cc-by-sa 3.0)
Demokracja polska nazwana została tu „teoretyczną” z tego względu, iż mimo braku politycznego absolutyzmu czy tyranii równość nie istniała właśnie w... torturach. O tym, czy ktoś poddany będzie ciężkiej próbie czy nie, decydowały finanse i – typowe dla Rzeczpospolitej – urodzenie. Sądy szlacheckie nie skazywały bowiem na tortury, taki termin w zasadzie w ogóle dla nich nie istniał. Poddawani okrutnym praktykom byli więc włóczędzy lub słudzy majątków pańskich. Jeśli chodzi o finanse – tortury nie odbywały się koszt państwa czy gminy, toteż zapłacić za nie musiał oskarżyciel. Jak pisał Jędrzej Kitowicz w „Opisie obyczajów...”: „oddający obwinionych na torturę musieli być ludzie majętni, ponieważ ekspedycja tortur wiele kosztowała”.
Na czym tortury polegały? Dominowały przede wszystkim wszelkiego rodzaju rozciągania ciała lub wyłamywanie członków. Aby wyobrazić sobie skalę cierpień skazańca to, nie wdając się w drastyczne szczegóły, wystarczy przytoczyć opis reakcji „wrażliwych” świadków egzekucji, zaczerpnięty z cytowanego już Kitowicza: „Więzień tu już dobywał tchu ostatniego (…) wszystkimi otworami natury, wyrzucając z siebie z kaszlem i grzmotem gęste, wodniste i flegmiste ekshalacje, które iż zarażały przytomnym nosy i widok przykry sprawowały, przeto ci wszyscy, którzy takowych tortur dyspozytorami, egzekutorami i spektatorami być musieli albo chcieli, mieli na pogotowiu kadzidło i trunki na odpędzenie smrodu i pokrzepienie serca kompasją wątlejącego”.
Demokracja polska nazwana została tu „teoretyczną” z tego względu, iż mimo braku politycznego absolutyzmu czy tyranii równość nie istniała właśnie w... torturach. O tym, czy ktoś poddany będzie ciężkiej próbie czy nie, decydowały finanse i – typowe dla Rzeczpospolitej – urodzenie. Sądy szlacheckie nie skazywały bowiem na tortury, taki termin w zasadzie w ogóle dla nich nie istniał. Poddawani okrutnym praktykom byli więc włóczędzy lub słudzy majątków pańskich. Jeśli chodzi o finanse – tortury nie odbywały się koszt państwa czy gminy, toteż zapłacić za nie musiał oskarżyciel. Jak pisał Jędrzej Kitowicz w „Opisie obyczajów...”: „oddający obwinionych na torturę musieli być ludzie majętni, ponieważ ekspedycja tortur wiele kosztowała”.
Czytaj dalejNa czym tortury polegały? Dominowały przede wszystkim wszelkiego rodzaju rozciągania ciała lub wyłamywanie członków. Aby wyobrazić sobie skalę cierpień skazańca to, nie wdając się w drastyczne szczegóły, wystarczy przytoczyć opis reakcji „wrażliwych” świadków egzekucji, zaczerpnięty z cytowanego już Kitowicza: „Więzień tu już dobywał tchu ostatniego (…) wszystkimi otworami natury, wyrzucając z siebie z kaszlem i grzmotem gęste, wodniste i flegmiste ekshalacje, które iż zarażały przytomnym nosy i widok przykry sprawowały, przeto ci wszyscy, którzy takowych tortur dyspozytorami, egzekutorami i spektatorami być musieli albo chcieli, mieli na pogotowiu kadzidło i trunki na odpędzenie smrodu i pokrzepienie serca kompasją wątlejącego”.
Mickiewicz i Szekspir zakłamali historię 
Zmiany klimatu wywołują wojny 
Skąd wzięły się pieniądze? 
Piotr Skarga - obudził się w grobie, lecz ... 
Co jadała polska szlachta? 
Historyk ukrywał 29 ludzkich mumii w swoim ... 