Pradawna rewolucja w diecie

Archeowiesci.pl | dodano: 2013-07-29 (11:01) 0 opinii Pradawna rewolucja w diecie (fot. AFP)
  A A A
Badania geochemiczne prehistorycznych zębów ujawniły, że 3,5 mln lat temu dieta naszych przodków zaczęła nagle zmieniać się z małpiej na bardziej ludzką.

Ślady tego bardzo ważnego zdarzenia znalazł zespół ponad 20 naukowców, w którym kluczową rolę odgrywali badacze z Uniwersytetu Utah (USA). Do swoich analiz naukowcy wykorzystali łącznie 173 zęby pochodzące od 11 gatunków homininów, a więc plemienia ssaków naczelnych, które tworzą ludzie oraz nasi wymarli przodkowie i krewniacy. Homininy charakteryzują się przede wszystkim chodem w pozycji wyprostowanej i mniejszymi kłami niż inne naczelne. Pierwsi przedstawiciele tego plemienia pojawili się około 6 mln lat temu.

Część danych pochodziła z wcześniejszych badań, ale 104 zęby 91 osobników z ośmiu gatunków przebadano specjalnie na potrzeby tego projektu. Wszystkie badane szczątki pochodzą ze znalezisk w rejonach Awash i Hadar w Etiopii oraz Turkana w Kenii i przechowywane są w afrykańskich muzeach.

Naukowcy pobierali z zębów malutkie próbki szkliwa, które następnie zamieniali w proszek i umieszczali w spektrometrze masowym, w którym sprawdzali proporcje rzadkiego izotopu węgla-13 z powszechnie występującym w przyrodzie węglem-12. Dane te pozwoliły badaczom ustalić, jaka fotosynteza zachodziła w roślinach, które jedli właściciele zębów. Istnieją trzy rodzaje tych procesów, zwane C3, C4 i CAM.

Fotosynteza C3 występuje np. u drzew, krzaków, większości warzyw, traw rosnących w okresie chłodnym i nasion pszenicy, ryżu, owsa i jęczmienia. Rośliny, w których zachodzi reakcja C4, to powszechnie występujące na afrykańskich sawannach trawy i turzyce, a także sorgo, kukurydza i proso. Fotosynteza CAM występuje zaś u tropikalnych sukulentów, takich jak kaktusy czy agawy.

Naukowcy są w stanie określać, które rośliny jedzono, gdyż dieta złożona z roślin C4 i CAM pozostawia w zębach więcej węgla-13, niż dieta oparta na roślinach C3. Współcześni ludzie jedzą pokarm złożony z owoców i warzyw zarówno z grupy C3 jak i C4, ale wiele zależy od regionu, w jakim żyją. U mieszkańców USA oba rodzaje roślin mają po około 50 proc. udziału w diecie Amerykanów. Jednak w Europie dominują rośliny C3, bowiem należą do nich europejskie zboża, a w Ameryce Środkowej prym wiodą za to rośliny C4, gdyż kukurydza odgrywa ogromną rolę w diecie jej mieszkańców.

Znakomita większość ssaków naczelnych, w tym np. najbardziej z nami spokrewnione szympansy, je natomiast jedynie liście i owoce drzew oraz krzewów, a więc roślin C3.

Badania izotopowe pozwoliły ustalić, że taką samą małpią dietę miał jeszcze żyjący 4,4 mln lat temu Ardipithecus ramidus. Również występujące na Ziemi 4,2-4 mln lat temu Australopithecus anamensis w 90 proc. żywiły się liśćmi i owocami. To dokładnie taki sam odsetek jak u współczesnych szympansów.

Okazało się jednak, że inaczej było już u żyjących 3,4 mln lat temu w regionie Awash w Etiopii Australopithecus afarensis, w których diecie pojawiły się znaczne ilości traw i turzyc C4. W zależności od osobnika rośliny te stanowiły od 0 do 69 proc. diety. To istotne odkrycie, gdyż dotąd wielu naukowców uważało, że homininy te (w tym np. słynna Lucy) wciąż miały małpią dietę.

Co więcej, odejście od takiego sposobu żywienia nie było lokalnym fenomenem jednego gatunku. Żyjący w tym samym czasie w rejonie Turkana w Kenii Kenyanthropus platyops także zaczął wprowadzać do swojej diety rośliny C4. Średnio stanowiły one 40 proc. pożywienia przedstawicieli tego gatunku.

Polub odkrywcy.pl na Facebooku

1 2 z 2
oceń
tak 3 50%
nie 3 50%

Podziel się



Opinie (0)

Pozostało znaków: 4000

REGULAMIN

Ten materiał nie ma jeszcze żadnej opinii. Twoja może być pierwsza!