Ważka - cichy zabójca

PAP | dodano: 2012-11-22 (10:11) 14 opinii PAP Ważka - cichy zabójca (fot. EastNews/SPL/DAR)
  A A A
Ważki - najstarsze owady świata - choć są podobne do niegroźnych motyli, należą do stworzeń drapieżnych, które są w stanie upolować nawet małą rybkę. Co ciekawe, większość swojego życia spędzają w wodzie. W locie mogą rozwinąć prędkość 10 m/s i są w stanie przelecieć bez odpoczynku kilka tysięcy kilometrów.

Stworzenia te żyły już w okresie karbonu, tj. 325 mln lat temu, i miały wtedy gigantyczne rozmiary. Rozpiętość ich skrzydeł osiągała nawet 75 cm. Obecnie żyjące ważki mają podobną budowę, z tą jednak różnicą, że są znacznie mniejsze.

- Ważki żyją w bardzo różnych środowiskach, tj. w: wodach płynących, strumieniach, a także w stawach i jeziorach. Świetnie hoduje się je nawet w akwarium. Moja wychowanica, którą wyhodowałem w akwarium, tak przyzwyczaiła się do mnie, że prawie jadła mi z ręki. Gdy poruszałem się w lewo i prawo, ona również poruszała się w tych kierunkach, ponieważ czuła, że zaraz dostanie coś do przekąszenia - opowiada Bohdan Wróblewski z Polskiej Akademii Nauk.

Wszystkie larwy ważek żyją w wodzie słodkiej. W odróżnieniu od pszczół czy motyli, podczas swojego rozwoju nie przechodzą przez stadium poczwarki. Larwy ważek, w zależności od gatunku, żyją w wodzie od kilku tygodni do nawet 7 lat. Zimą zapadają w letarg. Gdy zaczyna się rozpuszczać lód, uwięzione w nim larwy zaczynają pływać. Ich życie jako owadów latających jest stosunkowo krótkie - trwa przeważnie jeden sezon, czyli parę tygodni. Tylko w postaci larwy ważki są w stanie odbudować sobie np. utraconą nogę. Natomiast już jako fruwające zatracają możliwość odbudowywania sobie np. postrzępionych skrzydeł. Jednak bez związku na postać, zarówno dorosłe ważki, jak i larwy są drapieżnikami.

Na świecie jest około 6 tys. gatunków ważek, natomiast w Polsce żyje ich około 70. Mają duże oczy, doskonały wzrok i pole widzenia.
- Ich półkoliste oczy pozwalają im obserwować świat na wszystkie strony. Oko u dużych ważek składa się z około 30 tys. soczewek, co jest ogromną liczbą, bo dla porównania małe owady, np. mrówka, ma w oku tylko kilkanaście soczewek – tłumaczy Wróblewski. Ważki mają 2 pary skrzydeł i machają nimi na przemian, dzięki temu mogą bardzo szybko i zwrotnie latać. Długość ich ciała wynosi od 2 cm (australijska ważka) do 19 cm (środkowoamerykańska) i jest identyczna z rozmiarami rozpiętości ich skrzydeł. Samice, w porównaniu z samcami, są zwykle mniej intensywnie ubarwione.

- Po kilku tygodniach latania u ważek występuje bardzo intensywne żerowanie (są wyłącznie mięsożerne). Kiedy są dobrze odżywione, rozpoczyna się u nich okres godowy. Samice składają jaja pod wodą lub blisko niej i często robią to na pływających bądź zanurzonych roślinach. Gdy przebywają w wodzie (nawet ok. 30 cm pod jej powierzchnią), mają złożone skrzydełka. Co ciekawe, poszukując terenów lęgowych, ważki odbywają nieprawdopodobnie długie podróże. Mogą przelecieć bez lądowania około 4 tys. km – informuje Bohdan Wróblewski.

Ważki zaliczają się do podgromady – uskrzydlone. Dzielą się na 3 podrzędy: równoskrzydłe, różnoskrzydłe oraz trzeci – mający skrzydła równoskrzydłych, a budowę różnoskrzydłych (występują tylko w Japonii). Największą ważką przebywającą w Polsce jest husarz władca. Jest na tyle silna, że może schwytać małą rybkę. Atakuje np. bąki bydlęce, ćmy, a nawet napada na inne ważki. Niektóre gatunki ważek, które żyją w Polsce, są chronione: m.in. gadziogłówka żółtonoga, trzepla zielona, miedziopierś górska, miedziopierś północna, szklarnik leśny i zalotka białoczelna, iglica mała, łątka ozdobna czy straszka północna.

O tym jak mogła wyglądać praważka o dużej rozpiętości skrzydeł, miłośnicy malarstwa mogą przekonać się oglądać obraz namalowany przez Józefa Mehoffera „Dziwny ogród”. " Przypuszczamy, że Mehoffer namalował tę dużą ważkę zainspirowany odkryciem największej ważki wykopaliskowej" – wyjaśnia Bohdan Wróblewski.

Olga Gajda

Źródło: PAP - Nauka w Polsce

Polub odkrywcy.pl na Facebooku

Wydanie internetowe: PAP

oceń
tak 33 97.06%
nie 1 2.94%

Podziel się



Opinie (14)

Pozostało znaków: 4000

REGULAMIN

8
8
~kocik 2012-11-24 (17:38) 4 lata 8 miesięcy 26 dni 12 godzin i 26 minut temu

Podziwiac nature, to znaczy doceniac ewolucje, a dogmaty koscielne traktowac jako przeciwienstwo nauki. Wazki posiadaja 6 nozek i 2 pary skrzydel - czyli cos takiego jak osmionozne pajaki, ktore moglyby miec ich 10, fajne, nie? Zastanawiam sie, jak takie 4-ro skrzydlate ptaki by fruwaly. Jestem przekonany, ze helikopter to konstrukcja zwalona z wazek.

odpowiedz

3
10
~Pahażyna z Cieszyna 2012-11-24 (21:17) 4 lata 8 miesięcy 26 dni 8 godzin i 47 minut temu

mnie też wczoraj coś ugryzło w jaja ... ale to nie była ważka.

odpowiedz

0
10
~lwieserce 2013-10-06 (04:42) 3 lata 10 miesięcy 14 dni 1 godzinę i 22 minuty temu

Co mnie to obchodzi?

odpowiedz

0
6
~hhhhhhhhhhhhhhhhhhhh 2013-04-28 (20:42) 4 lata 3 miesiące 22 dni 9 godzin i 22 minuty temu

niech se zrzera

odpowiedz

2
1
~biolog 2012-11-25 (16:31) 4 lata 8 miesięcy 25 dni 13 godzin i 33 minuty temu

imago nie żyje w wodzie tylko postacie larwalne, a imago (postać dorosła) nie żyje w wodzie tylko nad wodą.

odpowiedz

20
1
~sekator 2012-11-25 (02:25) 4 lata 8 miesięcy 26 dni 3 godziny i 39 minut temu

poziom opinii tu osób piszących jest poniżej inteligencji opisywanych tu owadów. Przykre. co do sposobu spożywania upolowanej zdobyczy, potrafią zjeść upolowanego w locie .

odpowiedz

2
5
~Wesoły od rana 2012-11-24 (15:57) 4 lata 8 miesięcy 26 dni 14 godzin i 7 minut temu

Ale jak wyciągają upolowaną rybkę z wody? Jak ją konsumują? W pojedynkę, czy tak jak mrówki?

odpowiedz

30
9
~mallardini 2012-11-22 (22:38) 4 lata 8 miesięcy 28 dni 7 godzin i 26 minut temu

To gryzom człowjeka czy nie gryzom?

odpowiedz

pokaż 6 ukrytych odpowiedzi

Szukaj w serwisie

Regulamin serwisu odkrywcy.pl

Zobacz także

Bądź z nami na bieżąco